Po sąsiedzku. Dron nad Twoim ogrodem — prawo do prywatności, hałas i dobre praktyki, by nie eskalować konfliktu

Latem coraz częściej słyszymy charakterystyczne bzyczenie nad ogrodami i placami zabaw. Dla jednych to hobby i piękne nagrania z grilla, dla innych — intruz z kamerą zaglądający na taras. Czy wolno latać dronem nad cudzą posesją? Jak reagować, gdy sąsiad filmuje nasze dzieci? I jak polubownie ułożyć zasady, zanim skończymy na policji? Oto przewodnik po regułach i dobrych praktykach.

Podstawy przepisów — co obowiązuje operatora

W Unii Europejskiej (a więc i w Polsce) latanie dronami reguluje zestaw przepisów unijnych, wdrożonych i nadzorowanych przez krajowy urząd lotnictwa. Zasadniczo większość lotów amatorskich odbywa się w tzw. kategorii „otwartej” (Open), z ograniczeniami co do masy drona, wysokości lotu i odległości od osób postronnych. Drony o masie 250 g i więcej wymagają wcześniejszego szkolenia online i zaliczenia testu. Wraz ze wzrostem masy/ryzyka rosną wymagania dotyczące odległości od osób, a latanie nad zgromadzeniami ludzi jest zabronione. Sprzęt wprowadzany obecnie do obrotu ma klasy C0–C4/C5/C6, które determinują, gdzie i jak można latać.

Prywatność i nagrywanie — o czym pamiętać

Gdy dron rejestruje wizerunek osób, nagrywa głos lub obejmuje zasięgiem prywatne podwórka, w grę wchodzi ochrona danych osobowych i prywatności. „Bo to tylko dla mnie” nie zawsze zwalnia z obowiązków — decydują okoliczności, skala i cel. Jeśli loty odbywają się regularnie i powstają zbiory danych (np. nagrania publikowane w sieci), łatwo przekroczyć granicę prywatnego użytku. Dlatego operatorzy powinni działać zgodnie z zasadą minimalizacji (nie filmować sąsiadów, jeśli nagranie dotyczy własnego dachu), a nagrania udostępniać tylko wtedy, gdy nie naruszają praw osób trzecich.

Dobre praktyki „po sąsiedzku”

• Uprzedzaj. Jeśli planujesz lot nad własnym domem, ale w zasięgu kamery będzie też ogród sąsiadów, daj znać wcześniej. Czasem wystarczy SMS na grupie osiedlowej.
• Ustaw kamerę. W wielu dronach można ograniczyć kąt widzenia lub ustawić „strefy prywatności”. Zasłoń kadry z cudzych posesji.
• Nie lataj nisko nad cudzym tarasem. Nawet jeśli przepisy dopuszczają lot, niska wysokość nad czyimś miejscem wypoczynku to proszenie się o konflikt.
• Nie publikuj twarzy dzieci. Jeżeli w kadrze są osoby, rozważ rozmycie wizerunku lub w ogóle rezygnację z publikacji.

Jak reagować, gdy dron narusza nasz spokój

Najpierw wybierz najmniej eskalującą ścieżkę: porozmawiaj z sąsiadem-amatorem i opisz, co jest problemem (niskie przeloty nad tarasem, nagrywanie placu zabaw). Zaproponuj konkret („lataj proszę wyżej/po drugiej stronie dachu, nie nagrywaj naszych okien”). Jeśli to nie działa i podejrzewasz naruszenie prywatności lub bezpieczeństwa, dokumentuj zdarzenia (krótkie nagrania, daty, godziny) i skontaktuj się z odpowiednimi służbami. Pamiętaj: zestrzelenie drona czy próba jego przechwycenia naraża na odpowiedzialność — to nie jest dozwolony „sposób obrony”.

Checklista dla operatora i sąsiada

• Operator: mam ważne szkolenie/egzamin, znam zasady kategorii Open, znam lokalne ograniczenia (strefy).
• Operator: planując ujęcia, wykluczam cudze tarasy/okna, nie filmuję osób, które tego nie chcą.
• Sąsiad: wiem, jakie mam oczekiwania i jasno o nich komunikuję; dokumentuję powtarzalne naruszenia.
• Obie strony: w razie sporu szukamy rozwiązań pośrednich (wyższy pułap, inna trasa, inne godziny).

Źródła

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32019R0947 — Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/947: przepisy i procedury eksploatacji dronów (kategorie lotów, wymagania operatorów).

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32019R0945 — Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/945: klasy dronów (C0–C6) i wymogi techniczne sprzętu.

https://ulc.gov.pl/drony/informacje-ogolne — ULC: informacje ogólne o lataniu dronami, szkolenia online i kategorie lotów.

https://ulc.gov.pl/drony/informacje-ogolne/czesto-zadawane-pytania-faq/pytania-ogolne/czy-moge-latac-nad-ludzmi-2 — ULC FAQ: minimalne odległości od osób w podkategoriach A1/A2/A3.

https://www.uodo.gov.pl/pl/220/354 — UODO: ogólne wskazówki dotyczące monitoringu wizyjnego i ochrony danych (prywatność a nagrania).