Wichura nie musi oznaczać zniszczeń. Najbardziej ryzykowne są drobiazgi, które wiatr potrafi zamienić w „pociski”: donice, skrzynki, kosze na śmieci, lekkie meble, parasole, dekoracje czy trampoliny. Drugi obszar ryzyka to drzewka i luźne elementy konstrukcyjne, które spadają lub uderzają w szyby, elewację i zaparkowane auta. Ten przewodnik prowadzi prostą ścieżką: co zrobić przed, w trakcie i po silnym wietrze, by ograniczyć straty i nie narażać siebie ani innych.
Co oznacza „silny wiatr” w praktyce
W komunikatach meteorologicznych pojawiają się ostrzeżenia o silnym wietrze, czasem z podaniem progów prędkości lub stopnia ostrzeżeń. Niezależnie od liczby w km/h – kluczowe jest zachowanie: gdy słyszysz o silnym wietrze albo widzisz żółte/pomarańczowe ostrzeżenia, traktuj to jako sygnał do zabezpieczenia otoczenia. W praktyce już podmuchy rzędu kilkudziesięciu km/h potrafią przewrócić lekkie meble ogrodowe, wyrwać parasol czy poderwać niezabezpieczone elementy na balkonie.
Przygotowanie dzień wcześniej: 20 minut, które robi różnicę
- Sprawdź komunikaty i ostrzeżenia. Gdy zapowiadany jest silny wiatr, zaplanuj szybkie porządki na zewnątrz.
- Obejdź balkon/ogród. Zrób listę rzeczy luźnych lub lekkich: meble składane, poduszki, doniczki, skrzynki, lampiony, narzędzia, zabawki, kosze, rowerki dziecięce.
- Przygotuj miejsce „magazynowe”. Schowek, garaż, komórka lub najniższa półka przy ścianie – tam odłożysz wszystko, czego nie można trwale przytwierdzić.
- Przejrzyj drzewa i gałęzie. Zwróć uwagę na suche, pęknięte konary i gałęzie ocierające o elewację lub okna. Jeśli to na Twojej posesji – zaplanuj przycięcie, a przy większych drzewach zleć to profesjonaliście.
- Sprawdź elementy konstrukcyjne. Furtki, bramy przesuwne, panele ogrodzenia, daszki i płyty poliwęglanowe – dociągnij śruby, zamknij i zarygluj to, co może „łopotać”.
Balkon i taras: zasada „nic nie lata, nic nie spada”
Balkon to najczęstsze źródło „latających” przedmiotów. Wysoko i w przeciągu zyskują prędkość i stają się niebezpieczne dla przechodniów oraz zaparkowanych aut.
- Schowaj do środka lekkie meble, poduchy, bieżniki, lampiony, skrzynki, konewki, suszarki, parasole.
- Cięższe donice przesuń pod ścianę i zwiąż opaską/taśmą, by stały jako jedna „bryła”. Unikaj ustawiania ich na balustradzie.
- Parasol zawsze złożony i zdejmowany z podstawy. Nawet ciężka podstawa bywa za lekka przy bocznym podmuchu.
- Rolety, markizy, żaluzje fasadowe – zamknij i zablokuj zgodnie z instrukcją producenta. Nie zostawiaj w pozycjach pośrednich.
- Okna i drzwi balkonowe zamykaj na klamkę; uchył przy szkwałach może wyrwać skrzydło lub uszkodzić zawiasy.
Ogródek i podwórko: porządek, kotwy i „kieszenie wiatrowe”
W ogrodzie ważna jest kolejność: najpierw zabezpiecz to, co odfruwa, potem to, co może się łamać, a na końcu to, co może „uderzać” o dom.
- Meble ogrodowe z tworzywa schowaj do garażu/schowka. Drewniane złącz pasami i przesuń pod najcięższą ścianę. Zdejmij poduchy i lekkie akcesoria.
- Trampoliny odwróć „do góry nogami” i dociąż workami z piaskiem lub przypnij do gruntu kotwami/śledziami (jak do namiotu). Zdejmij siatki i daszki.
- Grill, wędzarnia, skrzynie – opróżnij z luźnych elementów, zamknij i dociąż. Sprzęt na kółkach zablokuj klinami.
- Kosze na odpady ustaw w zaciszu, przywiąż do ogrodzenia lub słupka (krótka taśma/guma), by nie „wędrowały” po ulicy.
- Furtki i bramy – zamknij na rygiel, dokręć zawiasy. Bramy przesuwne zablokuj w pozycji zamkniętej.
- Drzewa i gałęzie – usuń suche/połamane konary nad ciągami pieszymi, miejscami parkowania i liniami ogrodzenia. Młode drzewka podeprzyj palikami.
- „Kieszenie wiatrowe” – zrewiduj miejsca, gdzie wiatr przyspiesza (przesmyki między budynkami). Nie stawiaj tam wysokich, lekkich konstrukcji.
Samochód: gdzie i jak parkować, żeby nie kusić losu
Najczęstsze szkody to uderzenia spadającymi gałęziami, przewrócone kosze lub oderwane elementy reklamowe.
- Unikaj drzew i starych słupów. Parkuj z dala od banerów, billboardów, luźnych paneli ogrodzeniowych i placów budów.
- W garażu zostaw auto zaciągnięte na hamulcu i na biegu (lub „P”), zamknij bramę. Nie zostawiaj na dachu boksów i bagażników – zwiększają żagiel.
- Na ulicy wybierz nawietrzną stronę przy zwartej zabudowie, gdzie wiatr ma mniej przestrzeni do rozpędu.
- W trasie trzymaj kierownicę oburącz; gdy podmuchy uniemożliwiają pewną jazdę – zjedź w bezpieczne miejsce z dala od drzew i wysokich obiektów, włącz awaryjne i przeczekaj.
W trakcie wichury: czego nie robić
- Nie wychodź, jeśli nie musisz. Nie ryzykuj „jeszcze szybko przestawię donice” – to wtedy dochodzi do urazów.
- Nie parkuj pod drzewami „na minutę”. Szkody najczęściej dzieją się w tych „minutach”.
- Nie korzystaj z windy, jeśli wiatr uszkadza infrastrukturę – zanik prądu może zatrzymać kabinę.
- Nie otwieraj gwałtownie okien/balkonu – przeciąg potrafi wybić szyby i trzasnąć skrzydłami.
Po wichurze: bezpieczne sprzątanie i dokumentacja szkód
Zanim zaczniesz sprzątać, oceń ryzyko: luźne przewody, napęczniałe gałęzie, elementy, które wciąż mogą spaść. Załóż rękawice i okulary ochronne, użyj stabilnej drabiny, nie wspinaj się na dach bez zabezpieczenia. Jeśli coś grozi zawaleniem – odgrodź taśmą i wezwij specjalistów.
- Dokumentuj szkody zdjęciami/filmami: szeroki plan i detale, z datą. Nie wyrzucaj uszkodzonych przedmiotów przed oględzinami ubezpieczyciela (chyba że zagrażają).
- Zgłoszenie szkody wykonaj jak najszybciej, stosując się do instrukcji ubezpieczyciela. Zapisz numer szkody i zachowaj korespondencję.
- Udrożnij rynny i kratki – liście i gałęzie po wichurze często blokują odpływ wody, co powoduje zalania przy kolejnych opadach.
- Odłóż na bok „wiecznie fruwające” rzeczy i zaplanuj stałe rozwiązanie (kotwy, cięższe podstawy, inny układ).
Checklisty szybkie: balkon / ogród / auto
- Balkon: schowaj lekkie przedmioty; zwiąż ciężkie donice; złóż i zdejmij parasol; zamknij okna i rolety; sprawdź markizy.
- Ogród: przenieś meble do schowka; zabezpiecz trampolinę kotwami; dociąż kosze; zarygluj bramy; usuń suche konary.
- Auto: parkuj z dala od drzew i banerów; w garażu zamknij bramę; w trasie zjedź w bezpieczne miejsce, jeśli nie panujesz nad torami jazdy.
Dzieci i zwierzęta: proste zasady bezpieczeństwa
W czasie silnego wiatru ogranicz wychodzenie z dziećmi do przestrzeni z odłamkami i spadającymi gałęziami. Zwierzęta wyprowadzaj krócej i na smyczy; nie zostawiaj ich w kojcach z prowizorycznym przykryciem, które wiatr potrafi porwać jak żagiel.
Stałe rozwiązania na przyszłość
- Kotwy i oczka w posadzce tarasu lub trawniku – na pasy do mocowania mebli i trampoliny.
- Cięższe podstawy do parasoli i stojaków; elementy dociążające (worki z piaskiem) gotowe „na sezon wiatrowy”.
- Regularne przeglądy ogrodzeń, daszków, wiat, łączeń i zawiasów. Lepiej dokręcić śrubę niż później wymieniać panel.
- Przeglądy drzew – usuwanie suchych/chorujących gałęzi minimalizuje ryzyko wiatrołomów.
Najczęstsze mity (i dlaczego są groźne)
- „Donice są ciężkie, nie odlecą.” Gdy stoją na balustradzie lub krawędzi – spadają. Zawsze zdejmuj i ustawiaj przy ścianie.
- „Parasol w ciężkiej podstawie jest bezpieczny.” Przy bocznym podmuchu działa jak żagiel. Zawsze składaj i zdejmuj z podstawy.
- „Trampolina jest nisko, nic się nie stanie.” Trampoliny należą do najczęściej „przenoszonych” przez wiatr – odwróć, przypnij, dociąż.
- „Załatwię to w trakcie wichury, to na chwilę.” Najwięcej urazów dzieje się właśnie podczas nerwowych prób „na szybko”.
Podsumowanie
Wichura to test porządku na zewnątrz. Jeśli z balkonu i ogrodu znikają luźne przedmioty, a samochód stoi z dala od drzew i banerów, ryzyko szkód drastycznie spada. Warto poświęcić 20 minut na przygotowanie – to zwykle różnica między drobnym bałaganem a kosztowną naprawą.
Źródła
https://www.gov.pl/web/rcb/wichura--jak-sie-przygotowac — Rządowe Centrum Bezpieczeństwa: zalecenia „przed, w trakcie, po” wichurze (m.in. nie wychodzić bez potrzeby, nie korzystać z windy, zabezpieczyć dom i otoczenie).
https://www.gov.pl/web/kgpsp/bezpieczenstwo-w-czasie-burz-i-silnych-wiatrow — PSP (KG PSP): praktyczne wskazówki, w tym usuwanie rzeczy z balkonów i tarasów, zamykanie okien i drzwi, ograniczenie wyjść.
https://imgw.pl/uwaga-na-silny-wiatr/ — IMGW: ostrzeżenia i wyjaśnienia dot. silnego wiatru i skutków w strefie brzegowej i na lądzie.
https://weather.metoffice.gov.uk/warnings-and-advice/seasonal-advice/stay-safe-in-strong-wind — Met Office: „5 tips for staying safe in strong wind”, zabezpieczanie mebli ogrodowych, trampolin, koszy.
https://weather.metoffice.gov.uk/warnings-and-advice/seasonal-advice/your-home/stay-safe-in-a-storm — Met Office: zabezpieczanie domu i ogrodu, okna, ogrodzenia, rynny.
https://www.weather.gov/mlb/seasonal_wind_rules — NWS/NOAA: zasady bezpieczeństwa przy silnym wietrze, w tym postępowanie kierowców.
https://www.fema.gov/sites/default/files/2020-11/fema_protect-your-property_severe-wind.pdf — FEMA: ochrona mienia przed silnym wiatrem, usuwanie martwych gałęzi, zabezpieczenia stałe.
https://www.essl.org/cms/publications/detailed-survey-reports/ — ESSL: analizy szkód w Europie po zjawiskach wiatrowych, wnioski prewencyjne.
https://blog.pzu.pl/home/lista/artykul/pzu-zgloszenie-szkody-jak-dziala-pomoc-w-kryzysie — PZU: jak zgłosić szkodę i jak wygląda pomoc po zdarzeniach pogodowych (organizacja procesu, dokumentacja szkód).
