Awaria samochodu na autostradzie lub drodze ekspresowej jest znacznie bardziej niebezpieczna niż podobne zdarzenie na spokojnej ulicy. Pojazdy poruszają się z dużą prędkością, kierowcy mają niewiele czasu na reakcję, a nawet samochód prawidłowo ustawiony na pasie awaryjnym może zostać uderzony przez inny pojazd.
Najważniejsze jest możliwie szybkie usunięcie samochodu z czynnego pasa ruchu, ostrzeżenie innych kierowców oraz opuszczenie zagrożonego miejsca przez kierowcę i pasażerów. Jeżeli pojazd zatrzymał się na pasie awaryjnym, należy włączyć światła awaryjne, założyć kamizelkę odblaskową, ustawić trójkąt ostrzegawczy 100 metrów za samochodem i przejść poza jezdnię, najlepiej za barierę ochronną.
Istnieje jednak ważny wyjątek. Jeżeli samochód zatrzymał się na czynnym pasie, a wysiadanie wymagałoby wejścia bezpośrednio pod nadjeżdżające pojazdy, nie należy opuszczać go za wszelką cenę. Trzeba pozostawić zapięte pasy bezpieczeństwa, włączyć światła awaryjne, natychmiast zadzwonić pod numer 112 i wykonywać polecenia operatora.
Nie każda kontrolka, utrata części mocy albo nietypowy odgłos oznaczają konieczność natychmiastowego zatrzymania na pasie ruchu. Jeżeli samochód zachowuje sterowność, a dalsza jazda przez krótki odcinek nie grozi pożarem lub poważnym uszkodzeniem, należy włączyć światła awaryjne, ograniczyć prędkość i spróbować dotrzeć do najbliższego parkingu, miejsca obsługi podróżnych, zatoki awaryjnej albo zjazdu.
Nie wolno jednak kontynuować jazdy za wszelką cenę. Gdy silnik gwałtownie traci moc, temperatura szybko rośnie, spod maski wydobywa się dym, pojawia się zapach paliwa, samochód przestaje reagować na kierownicę albo dochodzi do uszkodzenia opony utrudniającego utrzymanie toru jazdy, trzeba możliwie szybko zjechać w prawo.
Nagłe hamowanie na czynnym pasie może doprowadzić do najechania przez pojazd jadący z tyłu. Dopóki samochód daje się prowadzić, należy spokojnie zmniejszać prędkość, obserwować lusterka i przemieszczać się w stronę prawej krawędzi. Nie należy przecinać gwałtownie kilku pasów ani wykonywać manewrów, których inni kierowcy nie będą w stanie przewidzieć.
Najbezpieczniejszym miejscem jest parking, miejsce obsługi podróżnych, zatoka awaryjna albo teren poza autostradą lub drogą ekspresową. Jeżeli dotarcie do takiego miejsca nie jest możliwe, pojazd trzeba ustawić na pasie awaryjnym możliwie blisko jego prawej krawędzi.
Należy pozostawić jak największy odstęp pomiędzy samochodem a prawym pasem ruchu. Warto zaciągnąć hamulec postojowy, wyłączyć silnik i skręcić koła w prawo, w stronę pobocza lub bariery. Takie ustawienie może ograniczyć ryzyko wtoczenia się pojazdu na jezdnię.
Na niektórych odcinkach drogi ekspresowej nie ma ciągłego pasa awaryjnego. Wtedy należy skorzystać z zatoki awaryjnej albo dostępnego pobocza. Nie wolno jednak gwałtownie zjeżdżać na strome, grząskie lub nieznane podłoże, jeżeli mogłoby to doprowadzić do przewrócenia samochodu.
Jeżeli awaria nastąpiła tuż przed zjazdem, parkingiem albo miejscem obsługi podróżnych i pojazd nadal może się bezpiecznie poruszać, lepiej dotrzeć do takiego miejsca niż zatrzymywać się kilkaset metrów wcześniej na pasie awaryjnym.
Światła awaryjne należy włączyć natychmiast po zauważeniu problemu, jeszcze podczas zmniejszania prędkości i zjeżdżania w prawo. Ostrzegają one innych kierowców, że samochód może zachowywać się nietypowo albo zatrzymać się w miejscu, w którym zwykle nie powinien stać.
Po zatrzymaniu światła awaryjne powinny pozostać włączone. Jeżeli instalacja elektryczna uległa awarii i światła nie działają, szczególnego znaczenia nabierają trójkąt ostrzegawczy oraz szybkie powiadomienie służb lub zarządcy drogi.
Nie należy zastępować świateł awaryjnych latarką, telefonem ani machaniem rękami. Osoba stojąca przy jezdni może zostać zauważona zbyt późno, a jej zachowanie może być dla nadjeżdżających kierowców nieczytelne.
Kamizelka odblaskowa powinna być dostępna z wnętrza samochodu. Nie warto przechowywać jej wyłącznie pod bagażami na dnie bagażnika. Najlepszym miejscem jest schowek, kieszeń drzwi albo przestrzeń pod siedzeniem, do której można sięgnąć bez wychodzenia na drogę.
Kamizelkę należy założyć przed opuszczeniem pojazdu. Warto wozić oddzielne kamizelki dla wszystkich pasażerów. Po zmroku, podczas deszczu, mgły lub śniegu osoba ubrana na ciemno może być praktycznie niewidoczna dla kierowcy jadącego z dużą prędkością.
Element odblaskowy poprawia widoczność, ale nie zabezpiecza przed potrąceniem. Osoba w kamizelce nadal nie powinna chodzić po czynnym pasie ani stać przez dłuższy czas obok samochodu.
Przed otwarciem drzwi trzeba sprawdzić sytuację w lusterkach. Niektórzy kierowcy mogą najeżdżać na linię oddzielającą pas awaryjny, zjeżdżać na pobocze albo wykonywać gwałtowny manewr. Sam fakt zatrzymania się poza prawym pasem nie oznacza, że można bezpiecznie wysiąść bez rozglądania się.
W miarę możliwości wszyscy powinni opuszczać samochód prawymi drzwiami, od strony pobocza lub bariery. Kierowca może przejść na miejsce pasażera i również wysiąść prawą stroną. Jeżeli nie jest to możliwe, drzwi od strony jezdni należy otworzyć dopiero po dokładnym upewnieniu się, że nie nadjeżdża żaden pojazd.
Dzieci nie powinny samodzielnie wychodzić ani poruszać się po pasie awaryjnym. Dorosły musi przejąć nad nimi kontrolę i jak najszybciej przeprowadzić je za barierę. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia ważniejsze jest opuszczenie samochodu niż zabranie zabawek, wózka, bagażu lub innych rzeczy.
Zwierzę należy wyprowadzić w szelkach, na smyczy albo w transporterze. Przestraszony pies lub kot może wyrwać się i wbiec na jezdnię. Jeżeli transporter znajduje się w bagażniku, do którego dostęp wymaga stania od strony ruchu, nie należy narażać życia wyłącznie po to, aby go wydobyć.
Opuszczenie pojazdu jest właściwe wtedy, gdy samochód znajduje się na pasie awaryjnym, w zatoce albo na poboczu, a kierowca i pasażerowie mogą bezpiecznie przejść poza jezdnię. Nie wolno jednak stosować tej zasady mechanicznie w każdej sytuacji.
Jeżeli samochód zatrzymał się na czynnym pasie, pomiędzy szybko poruszającymi się pojazdami albo w miejscu, w którym otwarcie drzwi grozi natychmiastowym potrąceniem, należy pozostać w środku. Wszyscy powinni mieć zapięte pasy bezpieczeństwa, a światła awaryjne muszą pozostać włączone.
Trzeba natychmiast zadzwonić pod numer 112, podać dokładną lokalizację i powiedzieć, że pojazd stoi na czynnym pasie. Operator może przekazać informacje służbom drogowym i policji oraz wydać instrukcje dostosowane do konkretnego miejsca.
Jeżeli pojawi się pożar, dym, wyciek paliwa albo inne bezpośrednie zagrożenie wewnątrz samochodu, konieczna może być natychmiastowa ewakuacja. W takiej sytuacji należy opuścić pojazd od strony, z której jest to najbezpieczniejsze, i jak najszybciej oddalić się poza jezdnię.
Na autostradzie i drodze ekspresowej trójkąt ostrzegawczy należy ustawić 100 metrów za unieruchomionym pojazdem. Nie powinien znajdować się bezpośrednio przy zderzaku, ponieważ nadjeżdżający kierowcy nie otrzymaliby odpowiednio wczesnego ostrzeżenia.
Osoba ustawiająca trójkąt powinna mieć założoną kamizelkę odblaskową i poruszać się pasem awaryjnym możliwie blisko bariery lub zewnętrznej krawędzi drogi. Nie wolno wchodzić na czynny pas ani ustawiać trójkąta tak, aby wystawał na tor jazdy samochodów.
Nie należy dokładnie odmierzać odległości krokami, jeżeli wymagałoby to długiego przebywania przy jezdni. Trójkąt powinien stanąć w przybliżeniu 100 metrów za pojazdem, w miejscu dobrze widocznym dla nadjeżdżających kierowców.
Jeżeli samochód znajduje się za łukiem drogi, w zagłębieniu albo w innym miejscu o ograniczonej widoczności, trójkąt powinien ostrzegać kierowców odpowiednio wcześnie. Nie należy jednak przechodzić przez jezdnię ani podejmować działań, które narażają osobę ustawiającą oznakowanie.
Gdy samochód stoi na czynnym pasie i wyjście z pojazdu jest niebezpieczne, nie wolno za wszelką cenę próbować ustawiać trójkąta. W takiej sytuacji pierwszeństwo ma telefon pod numer 112 i pozostanie w pojeździe z zapiętymi pasami do czasu otrzymania instrukcji.
Po oznaczeniu miejsca kierowca i pasażerowie powinni przejść poza pas awaryjny, najlepiej za barierę ochronną. Należy oddalić się od pojazdu i miejsca, w które mógłby zostać wepchnięty po uderzeniu przez inny samochód.
Nie powinno się stać bezpośrednio za unieruchomionym pojazdem, przy jego bagażniku ani na wysokości drzwi. Uderzony samochód może zostać przesunięty, obrócony albo wyrzucony poza pas awaryjny. Zagrożenie stanowią również fragmenty karoserii, szkło, koła i przewożony ładunek.
Jeżeli nie ma bariery, trzeba odejść możliwie daleko od jezdni, uwzględniając ukształtowanie terenu. Nie należy schodzić po bardzo stromym nasypie, przechodzić na drugą jezdnię ani wchodzić na tory lub inne niebezpieczne obszary.
Podczas mrozu, upału lub intensywnego deszczu oczekiwanie poza samochodem może być niekomfortowe, ale pojazd stojący na pasie awaryjnym nadal jest narażony na uderzenie. Ciepłą odzież, kurtkę przeciwdeszczową albo wodę można zabrać tylko wtedy, gdy znajdują się pod ręką i nie wymaga to pozostawania przy samochodzie przez dłuższy czas.
Numer 112 służy do zgłaszania sytuacji wymagających pilnej interwencji służb. Trzeba zadzwonić natychmiast, gdy samochód zatrzymał się na czynnym pasie, doszło do wypadku, ktoś jest ranny, występuje pożar albo pojazdu nie można bezpiecznie opuścić.
Połączenie z numerem alarmowym jest konieczne również wtedy, gdy:
Przy zwykłej awarii, gdy samochód w całości znajduje się na pasie awaryjnym, wszyscy bezpiecznie przeszli za barierę i nie ma obrażeń ani dodatkowego zagrożenia, można skontaktować się z assistance lub pomocą drogową. Numeru 112 nie należy używać wyłącznie w celu zamówienia lawety.
Całodobowy numer informacji drogowej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad 19 111 służy między innymi do uzyskiwania informacji o sytuacji na drogach krajowych. Można za jego pomocą przekazać także informację o zagrożeniu lub przeszkodzie na odcinku zarządzanym przez GDDKiA.
Nie wszystkie autostrady są jednak zarządzane przez ten sam podmiot. Na odcinkach koncesyjnych mogą obowiązywać odrębne numery operatorów. Informacje te są umieszczane na tablicach, stronach zarządców i dokumentach związanych z przejazdem.
W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia, wypadku, pożaru albo zatrzymania na czynnym pasie pierwszeństwo ma numer 112. Numer 19 111 nie zastępuje numeru alarmowego.
Na niektórych odcinkach autostrad znajdują się kolumny alarmowe umożliwiające kontakt z centrum zarządzania ruchem. Ich położenie jest znane operatorowi, co może ułatwić dokładne wskazanie miejsca zdarzenia.
Nie należy jednak iść do odległej kolumny, jeżeli wymagałoby to długiego przemieszczania się pasem awaryjnym. Telefon komórkowy pozwala zwykle zgłosić zdarzenie bez opuszczania bezpiecznego miejsca.
Po skorzystaniu z kolumny należy wykonywać polecenia operatora. Nie wolno wracać do samochodu wyłącznie po to, aby oczekiwać w jego wnętrzu, jeżeli można bezpiecznie pozostać za barierą.
Informacja, że samochód stoi „na autostradzie w stronę Warszawy”, może być niewystarczająca. Dyspozytor lub pomoc drogowa potrzebuje numeru drogi, kierunku jazdy i możliwie dokładnego położenia.
Warto podać numer autostrady lub drogi ekspresowej, ostatni minięty węzeł, najbliższy zjazd, nazwę miejscowości oraz kilometr drogi. Dane o kilometrze i hektometrze można odczytać ze słupków prowadzących umieszczonych przy trasie. Nie wolno jednak wychodzić z bezpiecznego miejsca tylko po to, aby znaleźć takie oznaczenie.
Lokalizację można również sprawdzić w aplikacji mapowej lub nawigacji. Pomocna może być pinezka albo współrzędne widoczne w telefonie.
Podczas zgłoszenia warto przekazać:
Połączenia nie należy kończyć samodzielnie. Trzeba pozostawić telefon włączony i kontrolować jego baterię, ponieważ operator, policja albo kierowca pomocy drogowej mogą próbować skontaktować się ponownie.
Wiele nowszych samochodów jest wyposażonych w system eCall. Po poważnym zderzeniu może on automatycznie nawiązać połączenie z numerem 112 i przekazać podstawowe dane, w tym lokalizację pojazdu. Połączenie można również uruchomić ręcznie za pomocą przycisku SOS.
Przycisku SOS należy używać w sytuacji poważnego zagrożenia, wypadku albo stanu wymagającego pomocy służb. Nie służy on do zamawiania zwykłej lawety po rozładowaniu akumulatora, przebiciu opony albo braku paliwa, o ile nie powstało bezpośrednie zagrożenie.
W części samochodów obok przycisku SOS znajduje się osobny przycisk pomocy technicznej. Może być oznaczony symbolem klucza, słuchawki albo logo producenta. Jego działanie zależy od marki, aktywnej usługi i wyposażenia pojazdu.
Jeżeli system eCall uruchomił się przypadkowo, nie należy od razu przerywać połączenia. Trzeba odpowiedzieć operatorowi i wyjaśnić, że pomoc nie jest potrzebna.
Zmiana koła na pasie awaryjnym jest bardzo ryzykowna, zwłaszcza gdy uszkodzone zostało lewe koło, znajdujące się od strony ruchu. Osoba przykucnięta przy samochodzie jest słabo widoczna i ma ograniczoną możliwość obserwowania nadjeżdżających pojazdów.
Jeżeli samochód znajduje się na miejscu obsługi podróżnych, parkingu albo w szerokiej zatoce oddzielonej od ruchu, samodzielna wymiana może być możliwa. Na typowym pasie awaryjnym bezpieczniejszym rozwiązaniem jest wezwanie pomocy drogowej.
Nie należy długo pracować pod otwartą maską, dolewać płynów od strony jezdni ani wczołgiwać się pod samochód. Nawet prosta naprawa może potrwać dłużej, niż kierowca zakłada, a każdy dodatkowy czas spędzony przy pojeździe zwiększa zagrożenie.
Po zauważeniu dymu lub ognia należy zjechać możliwie daleko od pasa ruchu, wyłączyć silnik i natychmiast wyprowadzić wszystkich pasażerów. Trzeba odejść na znaczną odległość, najlepiej za barierę, i zadzwonić pod numer 112.
Nie wolno wracać po bagaże. Ogień może szybko objąć tapicerkę, instalację paliwową, opony i przewożone przedmioty. W samochodach elektrycznych oraz hybrydowych dodatkowym zagrożeniem może być uszkodzony akumulator trakcyjny.
Gaśnicy można użyć jedynie przy bardzo małym, dopiero rozpoczynającym się pożarze, gdy istnieje bezpieczna droga odwrotu. Nie należy gwałtownie podnosić maski, ponieważ dopływ tlenu może spowodować szybki rozwój płomieni.
Jeżeli ogień jest wyraźnie widoczny, intensywnie dymi albo obejmuje większą część samochodu, trzeba się wycofać i czekać na straż pożarną.
Jeżeli samochód nadal może jechać, należy spróbować opuścić tunel albo dotrzeć do zatoki awaryjnej. Trzeba włączyć światła awaryjne i nie wykonywać gwałtownych manewrów.
Po unieruchomieniu pojazdu należy wyłączyć silnik, założyć kamizelkę i skorzystać z telefonu alarmowego znajdującego się w tunelu albo zadzwonić pod numer 112. Telefon tunelowy może automatycznie wskazać operatorowi dokładne miejsce zgłoszenia.
Należy postępować zgodnie z komunikatami przekazywanymi przez głośniki, tablice zmiennej treści i sygnalizację. Nie wolno samodzielnie zawracać ani cofać.
W razie pożaru trzeba opuścić samochód, nie wracać po rzeczy i udać się do oznaczonego wyjścia ewakuacyjnego. Kluczyki należy pozostawić w sposób umożliwiający służbom przestawienie pojazdu, jeżeli będzie to konieczne.
Po wezwaniu pomocy należy pozostać w uzgodnionym bezpiecznym miejscu, najlepiej za barierą. Nie trzeba wracać do samochodu za każdym razem, gdy nadjeżdża pojazd z lampami ostrzegawczymi. Kierowca lawety może zadzwonić po dotarciu w pobliże miejsca zdarzenia.
Nie wolno wychodzić na czynny pas, machać latarką ani próbować samodzielnie zatrzymywać pomocy drogowej. Profesjonalny kierowca powinien odnaleźć pojazd na podstawie lokalizacji i odpowiednio zabezpieczyć miejsce.
Podczas załadunku pasażerowie powinni nadal znajdować się poza jezdnią. Nie wolno stać pomiędzy samochodem a lawetą ani za pojazdem wciąganym na platformę. Należy wykonywać polecenia pracownika pomocy drogowej.
Jeżeli usterka została bezpiecznie usunięta i samochód może kontynuować jazdę, nie należy od razu gwałtownie wjeżdżać na prawy pas. Najpierw trzeba upewnić się, że maska, drzwi i bagażnik są zamknięte, wszyscy pasażerowie zajęli miejsca, a pasy zostały zapięte.
Jeżeli warunki na to pozwalają, należy wykorzystać dostępny odcinek pasa awaryjnego do spokojnego zwiększenia prędkości. Na właściwy pas można wjechać dopiero po znalezieniu bezpiecznej luki i upewnieniu się, że manewr nie zmusi innych kierowców do gwałtownego hamowania.
Trójkąt ostrzegawczy trzeba zabrać bezpośrednio przed odjazdem. Osoba składająca go powinna poruszać się możliwie blisko bariery i przez cały czas obserwować ruch. Jeżeli warunki są niebezpieczne, czynność tę powinien zabezpieczyć pracownik pomocy drogowej lub służby.
Podstawą jest sprawny trójkąt ostrzegawczy i kamizelka odblaskowa. Warto mieć po jednej kamizelce dla każdego pasażera, rękawiczki, latarkę, naładowany powerbank oraz zapisany numer assistance.
Przydatna jest także papierowa informacja zawierająca numer polisy, dane samochodu i kontakt do pomocy drogowej. W razie rozładowania telefonu albo problemów z aplikacją potrzebne informacje nadal pozostaną dostępne.
Podczas dłuższych podróży warto wozić wodę, ciepłą odzież, koc i podstawowe leki regularnie przyjmowane przez pasażerów. Takie wyposażenie może być potrzebne podczas oczekiwania na pomoc w upale, mrozie lub podczas intensywnych opadów.
Przed podróżą dobrze jest sprawdzić ciśnienie i stan opon, poziom podstawowych płynów, działanie świateł, stan akumulatora oraz zakres ubezpieczenia assistance. Warto wiedzieć, czy polisa obejmuje transport pasażerów, holowanie za granicą, samochód elektryczny albo pojazd z przyczepą.
Jednym z najgroźniejszych błędów jest pozostawanie w samochodzie stojącym na pasie awaryjnym, mimo że można bezpiecznie przejść za barierę. Unieruchomiony pojazd może zostać uderzony przez samochód poruszający się z dużą prędkością.
Odwrotnym błędem jest wysiadanie za wszelką cenę, gdy pojazd stoi na czynnym pasie i otwarcie drzwi prowadzi bezpośrednio pod ruch. W takim przypadku należy pozostać z zapiętymi pasami i natychmiast skontaktować się z numerem 112.
Po awarii nie należy:
Po wystąpieniu awarii należy włączyć światła awaryjne i spróbować dotrzeć do miejsca całkowicie oddzielonego od ruchu. Jeżeli nie jest to możliwe, samochód trzeba ustawić możliwie daleko w prawo na pasie awaryjnym lub poboczu.
Po zatrzymaniu należy założyć kamizelkę, bezpiecznie wyprowadzić pasażerów i przejść poza jezdnię, najlepiej za barierę. Następnie trzeba ustawić trójkąt ostrzegawczy około 100 metrów za pojazdem, o ile można zrobić to bez narażania życia.
Jeżeli samochód zatrzymał się na czynnym pasie, a wysiadanie jest niebezpieczne, trzeba pozostać w środku z zapiętymi pasami, włączyć światła awaryjne i natychmiast zadzwonić pod numer 112.
Przy pożarze, obrażeniach, wycieku paliwa, przeszkodzie na jezdni albo innym bezpośrednim zagrożeniu również należy wezwać służby. Zwykłą awarię bez osób poszkodowanych można zgłosić ubezpieczycielowi, pomocy drogowej lub właściwemu zarządcy drogi.
Na autostradzie i drodze ekspresowej sama usterka jest często mniejszym zagrożeniem niż miejsce, w którym zatrzymał się pojazd. Dlatego najważniejsze jest ograniczenie czasu przebywania obok samochodu i możliwie szybkie przejście do bezpiecznej strefy.
https://www.gov.pl/web/gddkia/pas-awaryjny--jak-prawidlowo-z-niego-korzystac – informacje Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o przeznaczeniu pasa awaryjnego, prawidłowym oznakowaniu pojazdu oraz bezpiecznym zachowaniu po zatrzymaniu.
https://www.gov.pl/web/gddkia/wypocznij-przed-trasa-zatrzymuj-sie-tylko-w-wyznaczonych-miejscach – zalecenia GDDKiA dotyczące zatrzymywania się na drogach szybkiego ruchu, opuszczania pojazdu, przechodzenia za bariery i oczekiwania na pomoc.
https://www.gov.pl/web/gddkia/informacja-drogowa---19-111 – oficjalne informacje o całodobowym numerze informacji drogowej GDDKiA 19 111 i jego przeznaczeniu.
https://www.gov.pl/web/gddkia-katowice/technologia-czuwa-ale-bezpieczenstwo-zaczyna-sie-od-kierowcy – informacje GDDKiA dotyczące zachowania w tunelu, korzystania z zatok, telefonów alarmowych, wyjść ewakuacyjnych i komunikatów zarządcy drogi.
https://europa.eu/youreurope/citizens/vehicles/cars/emergency-assistance-vehicles-ecall/index_pl.htm – oficjalne informacje Unii Europejskiej o działaniu samochodowego systemu eCall, automatycznym połączeniu z numerem 112 i przekazywaniu lokalizacji pojazdu.
Redakcja Reklama Kontakt Nasze portale i blogi
Wszelkie prawa zastrzeżone | Dział tematyczny Mindly.pl | Materiały w publikacjach | Zasady korzystania & Polityka prywatności
