Podsumowanie tygodnia: kultura i festiwale (16–22 sierpnia 2025)

Jerzy Biernacki
23.08.2025

Teatr, film, muzyka i gry — gdzie biło serce kultury w minionych dniach.

1. Edynburg w szczytowej formie: premiery, gwiazdy i długie owacje

Edinburgh International Festival i Fringe po raz kolejny udowadniają, że sierpień należy do Szkocji. Krytycy chwalą rozmach i odwagę repertuaru — od ogromnego cyklu Tavernera po taneczne i operowe hybrydy. Widzowie ustawiają się w kolejkach na kameralne recitale i akrobatyczne spektakle, a miasto żyje sztuką od rana do nocy. Źródła: thetimes.co.uk, eif.co.uk.

2. „Mary, Queen of Scots” – szkocki balet opowiada historię na nowo

Światowa premiera baletu o królowej Marii Stuart to przykład, jak tradycję łączyć z nowoczesnym językiem sceny. Twórcy stawiają na emocję i polityczną wieloznaczność, a krytyka docenia choreografię oraz plastyczność scen. Produkcję prezentowano w ramach EIF, co wzmocniło jej międzynarodowy zasięg. Źródło: eif.co.uk.

3. Kentridge wraca: „Faustus in Africa!” ponownie prowokuje

Odświeżona wersja słynnego projektu Handspring Puppet Company i Williama Kentridge’a zestawia Goethego z dziedzictwem kolonializmu. Poetyka animacji, maski i rytm słowa tworzą gęstą, momentami przytłaczającą mozaikę obrazów. Niezależnie od ocen, spektakl pozostawia widza z trudnymi pytaniami o pamięć i odpowiedzialność. Źródło: ft.com.

4. Sarajevo Film Festival: nagrody, honorowe serca i polityka

31. edycja SFF to mieszanka kina autorskiego i tematów społecznych. Uhonorowano m.in. Willema Dafoe, a program pokazał kino Europy Środkowo-Wschodniej w szerokim planie – od spojrzeń na wojnę po intymne dramaty. Festiwal pozostaje „mostem” między Wschodem a Zachodem, a jego atrakcyjność budują i gwiazdy, i odwaga kuratorska. Źródło: sff.ba.

5. Locarno: zwycięzcy branżowi i Open Doors

Na zakończonym właśnie Locarno ogłoszono laureatów inicjatyw branżowych: wsparcie dla projektów z globalnego Południa i Europy przyniesie nowe, świeże głosy w kolejnych sezonach. Locarno – obok Cannes i Wenecji – buduje reputację „inkubatora” kina artystycznego i produkcji niezależnych. Źródła: locarnofestival.ch, locarnofestival.ch.

6. Gry i popkultura: Gamescom znów światową referencją

Colonia żyje grami – Gamescom po upadku E3 umocnił pozycję najważniejszego wydarzenia branży. Opening Night Live i kolejne konferencje przynoszą premiery, zwiastuny i duże nazwiska. W tym roku uderza skala hybrydowości (offline + digital) i programy inkluzywne. To już nie tylko targi – to tygodniowy festiwal interaktywnej kultury. Źródła: windowscentral.com, insider-gaming.com.

7. Polska nuta w Edynburgu

Międzynarodowe występy, w tym gościnne koncerty orkiestr i młodych wirtuozów, przypomniały o silnych, polskich akcentach w programie EIF. Obecność zespołów z Wrocławia i innych ośrodków wzmacnia wymianę kulturalną i przekłada się na relacje instytucji – od rezydencji po koprodukcje. Źródło (kontekst festiwalu): edinburghfestivalcity.com.

8. Festiwal jako silnik miasta

Szkocka stolica przechodzi w sierpniu urbanistyczną metamorfozę: gęsta siatka wydarzeń, turystyczny szczyt, nowe przestrzenie dla sztuki. Dyskusja o „przegrzaniu” centrum kontruje argument o potężnym impulsie dla sceny niezależnej, gastronomii i rzemiosła. Edynburg testuje modele zrównoważonej gościnności – od zielonych rozwiązań po bilety inkluzywne. Źródło: eif.co.uk.

9. Sztuka a historia: dialog bez taryfy ulgowej

Programy Edynburga i Sarajewa pokazują, że twórcy nie uciekają od polityki i pamięci: spektakle o starzeniu się i chorobie, filmy o życiu „w niestabilnych ramach społecznych”, reinterpretacje Szekspira. Publiczność nagradza szczerość i ryzyko artystyczne, a kuratorzy konsekwentnie stawiają na treść zamiast bezpiecznych kompromisów. Źródło: thetimes.co.uk.

10. Kultura interaktywna: konferencje i pokazy społeczności

Gamescom rozwija segment społeczności – od planszówek po cosplay – a pokazy transmisyjne budują globalny zasięg bez bariery podróży. Wrażenie robią także mniejsze formaty: panele twórców, warsztaty i spotkania z branżą niezależną, które skracają dystans między widzem a artystą. To w tym tyglu rodzą się trendy, które za rok zobaczymy na dużych scenach. Źródło: as.com.

Zgłoś swój pomysł na artykuł

Więcej w tym dziale Zobacz wszystkie