Jest taki gatunek sąsiedzkiego dialogu, który zaczyna się od muzyki, a kończy na filozofii: „przecież ja mam cicho”. I w tym momencie wiesz już, że rozmawiacie nie o faktach, tylko o odczuciach. Bo dla jednego „cicho” to „w tle leci radio”, a dla drugiego „cicho” to „słyszę bas w poduszce, ale przecież okna mi nie wypadają, więc jest kulturalnie”.
W tle pojawia się drugi klasyk: „to tylko urodziny córki/syna”, „to moje imieniny”, „raz na jakiś czas można”. I niby trudno się kłócić z tym, że ludzie chcą świętować. Tylko że nikt nie ma obowiązku świętować razem z nimi – zwłaszcza, jeśli „wspólne świętowanie” polega na dyskomforcie we własnym mieszkaniu.
To, że ktoś uważa swoją muzykę za „cichą”, nie przesądza o tym, czy ona jest dopuszczalna dla sąsiadów. Dlaczego? Bo prawo nie opiera się na deklaracji sprawcy („ja uważam, że nic się nie dzieje”), tylko na skutku i na obiektywnych kryteriach oceny.
W praktyce ocenia się, czy dźwięki wychodzą poza lokal i czy zakłócają normalne korzystanie z mieszkania po sąsiedzku. Nie musi to być koncert. Czasem wystarczy rytmiczny bas, powtarzalny refren, dudnienie, śmiechy na balkonie albo muzyka „na tyle głośna, żeby było fajnie”, czyli na tyle głośna, żeby w mieszkaniu obok było nieprzyjemnie.
Kontekst prawny jest prosty: „cicho” nie jest tarczą. Jeśli sąsiad odczuwa dyskomfort, nie może odpocząć, pracować, zasnąć albo normalnie funkcjonować, to nie ma znaczenia, czy właściciel głośnika nazywa to „cicho”, „średnio” czy „tylko na chwilę”. Liczy się przekroczenie granicy tego, co w danych warunkach jest normalne i akceptowalne.
Dom ma jedną podstawową funkcję: być bezpiecznym miejscem do życia. To nie jest przestrzeń do urządzania imprez, które rozlewają się na cały pion, klatkę, podwórko czy sąsiedni budynek. Prawo i zasady współżycia społecznego od dawna zakładają, że korzystasz ze swojego lokalu tak, by nie zabierać innym prawa do spokoju.
Jeśli ktoś chce świętować z rozmachem – świetnie. Od tego są lokale i sale, które można wynająć. Tam hałas jest „w cenie” i nie robi z przypadkowych sąsiadów publiczności. W mieszkaniu natomiast „w cenie” jest coś innego: możliwość normalnego odpoczynku.
W sporach o hałas często pada hasło „cisza nocna”, jakby problem zaczynał się dopiero po konkretnej godzinie. Tymczasem prawo chroni spokój także wtedy, gdy jest środek dnia, a ty próbujesz pracować, uczyć się, usypiać dziecko albo po prostu nie chcesz słuchać cudzej playlisty.
1) Kodeks wykroczeń – zakłócanie spokoju (art. 51 § 1 k.w.)
Jeśli ktoś krzykiem, hałasem czy innym wybrykiem zakłóca spokój lub spoczynek, może to być wykroczenie. Kluczowe jest „zakłóca” – a nie „przekracza konkretny poziom decybeli”. Brzmienie przepisu (fragment): „Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój”.
To oznacza, że argument „to tylko urodziny” nie jest żadnym immunitetem, a „przecież cicho” nie zamyka tematu, jeśli obiektywnie dochodzi do zakłócania spokoju sąsiadom.
2) Kodeks cywilny – immisje i „ponad przeciętną miarę” (art. 144 k.c.)
Prawo cywilne patrzy na sprawę jeszcze szerzej: nawet jeśli sytuacja nie kończy się mandatem, nadal możesz naruszać cudze prawo do spokojnego korzystania z lokalu. Art. 144 k.c. mówi o zakłócaniu korzystania z nieruchomości sąsiednich „ponad przeciętną miarę”, ocenianą według przeznaczenia nieruchomości i „stosunków miejscowych”.
Brzmienie przepisu (fragment): „powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę”.
W praktyce to jest właśnie odpowiedź na „cicho”: prawo nie pyta, czy tobie wydaje się cicho, tylko czy to, co robisz, przekracza normalną, przeciętną granicę w danych warunkach (np. blok mieszkalny, spokojne osiedle, godziny wieczorne).
3) Kodeks cywilny – co można żądać (art. 222 § 2 k.c.)
Gdy naruszenie polega nie na „zabraniu mieszkania”, tylko na utrudnianiu korzystania (np. uporczywy hałas), kodeks cywilny daje narzędzia do żądania zaprzestania naruszeń. Brzmienie przepisu (fragment): „przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń”.
4) Ustawa o własności lokali – porządek domowy i konsekwencje uporczywości (art. 13 i art. 16 u.w.l.)
W budynkach wielolokalowych dochodzi jeszcze obowiązek przestrzegania porządku domowego i korzystania z nieruchomości wspólnej tak, by nie utrudniać innym. A gdy ktoś wykracza przeciwko porządkowi domowemu w sposób rażący lub uporczywy i czyni korzystanie z innych lokali uciążliwym, możesz sięgnąć po bardzo twarde środki prawne.
Brzmienie przepisu (fragment z art. 16 u.w.l.): „wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu”.
To jest ważne szczególnie wtedy, gdy „urodziny” pojawiają się regularnie, a prośby sąsiadów są ignorowane. Wtedy problem przestaje być „jednorazową sytuacją”, a zaczyna być uporczywym sposobem korzystania z lokalu kosztem innych.
Warto to powiedzieć wprost: prawo nie wymaga, żeby w mieszkaniu obok działy się filmowe sceny z drżącymi szybami. Często problemem jest poziom hałasu, który formalnie nie wygląda „spektakularnie”, ale realnie przeszkadza: słyszysz słowa, rytm, bas, odczuwasz napięcie, nie możesz zasnąć albo odpocząć. To już jest ingerencja w spokojne korzystanie z lokalu.
Dlatego w sporach sąsiedzkich tak często wygrywa konsekwencja i rzeczowość. Nie musisz udowadniać katastrofy. Wystarczy wykazać uciążliwość i powtarzalność oraz to, że hałas wykracza poza normalną miarę dla budynku mieszkalnego.
Najpierw warto spróbować po ludzku, ale konkretnie: nie „proszę ciszej”, tylko „muzyka jest u mnie słyszalna, zakłóca mi odpoczynek/sen/pracę – proszę ściszyć tak, by nie wychodziło poza wasz lokal”. Jeśli to nie działa albo wraca jak bumerang, dobrze przejść na tryb faktów.
Najważniejsze:
Reaguj – bo przyzwolenie działa jak zaproszenie na kolejne „tylko urodziny”. Bo nie wchodzisz w konflikt „o gust muzyczny”, tylko stawiasz granicę korzystania z lokalu. To jest kwestia prawa do spokoju, a nie tego, czy ktoś ma dziś imieniny.
Urodziny, imieniny, rocznice – jasne. Tylko że dom po sąsiedzku też jest czyimś domem. I jeśli twoje świętowanie wchodzi do cudzego mieszkania bez pukania, to problem przestaje być towarzyski, a zaczyna być prawny. Mieszkanie jest do zamieszkania, a do imprez są lokale i sale, które można wynająć. To najuczciwszy sposób, żeby bawić się głośno – bez robienia z sąsiadów przymusowej widowni.
Autor: Grzegorz Wiśniewski, red. naczelny Mindly.pl, CEO Soluma Group, CEO Soluma Interactive.
Zobacz także: Po sąsiedzku. Hałaśliwy sąsiad, czyli jak zostać melomanem wbrew własnej woli
Redakcja Reklama Kontakt Nasze portale i blogi
Wszelkie prawa zastrzeżone | Dział tematyczny Mindly.pl | Materiały w publikacjach | Zasady korzystania & Polityka prywatności
