Nasiona — małe paczki z ogromnym potencjałem

Czy wiedzieliście, że kilogram nasion pomidora może kosztować tyle, co kilogram złota? W przypadku niektórych odmian szklarniowych z Holandii to całkowicie realna cena. Dlatego jakość nasion — ich zdolność kiełkowania, zdrowotność, a w efekcie plon — stała się jednym z kluczowych elementów nowoczesnego rolnictwa.

Każde nasiono to połączenie dwóch wartości:

• Genetycznej, czyli tego, co zostało w nich „zaprogramowane” przez hodowcę;
• Somatycznej, czyli jakości wynikającej z warunków uprawy i obróbki nasiennej.

Połączenie tych dwóch składników decyduje o wartości handlowej nasion i ich plonotwórczości.

aXonnite® – cząstki metali w służbie rolnictwa

Nowa, innowacyjna technologia z Polski — aXonnite® — może zrewolucjonizować sposób, w jaki przygotowujemy nasiona do siewu. Opiera się ona na niejonowych cząstkach metali takich jak:

• Srebro (Ag)
• Złoto (Au)
• Miedź (Cu)
• Platyna (Pt)

Choć brzmi to jak zestaw składników eliksiru alchemika, badania pokazują, że ich odpowiednio rozcieńczone roztwory mogą znacząco zwiększyć zdolność kiełkowania, przyspieszyć wschody, a nawet zastąpić chemiczne środki grzybobójcze.

Jak to działa?

Nasiona buraka cukrowego, marchwi, rzepaku, kukurydzy i wielu innych gatunków poddano działaniu roztworów zawierających cząstki aXonnite® w stężeniach od 1 do 50 ppm. Wykorzystano techniki tzw. hydroprimingu (namaczania w wodzie z dodatkiem nanocząstek) oraz solid matrix primingu (stosowania nośnika wody – np. zeolitu).

Badania przeprowadzono w laboratoriach, komorach fitotronowych (ścisła kontrola warunków) i na polach doświadczalnych w Polsce (Skierniewice, Śmiłów, Straszków).

Co wykazały badania?

W laboratoriach:

• Zdolność kiełkowania nasion zwiększyła się nawet o kilkanaście procent w stosunku do kontroli (bez użycia cząstek).
• Najlepsze efekty uzyskano dla cząstek srebra i miedzi.

W fitotronach:

• Rośliny wschodziły szybciej i równiej.
• Zdolność wschodów zwiększyła się już w pierwszych dniach po wysiewie.
• W warunkach polowych:
• Zaobserwowano zwiększenie plonu korzeni buraka cukrowego.
• Plon technologiczny cukru również wzrósł, co ma znaczenie ekonomiczne dla plantatorów.

Mniej chemii, więcej ekologii

Technologia aXonnite® została opatentowana w 2016 roku i zatwierdzona m.in. w Polsce, USA, Niemczech, Meksyku i Brazylii. Co ciekawe — produkcja cząstek odbywa się bez udziału chemii, w procesie czysto fizycznym, co czyni ją bezpieczną dla środowiska.

Dodatkową zaletą jest możliwość zastąpienia fungicydów, czyli chemicznych środków ochrony roślin, które znajdują się w otoczkach nasion. To ogromny krok w kierunku ekologicznego i zrównoważonego rolnictwa.

Czy to już przyszłość?

Choć technologia jest wciąż rozwijana i testowana na kolejnych gatunkach, wyniki badań są bardzo obiecujące. Polska firma Nano-Tech i naukowcy z SGGW pokazali, że nowoczesna nauka może iść w parze z potrzebami rolników — szczególnie tych, którzy chcą zmniejszyć zużycie chemii i zwiększyć opłacalność produkcji.

Autor: dr Chrystian Chomontowski