Płodozmian – co trzeba o tym wiedzieć?

Pojęcie płodozmianu jest doskonale znane każdemu doświadczonemu rolnikowi. W ostatnich latach zyskuje ono na popularności, głównie pod naciskiem na przejście na korzystniejszy dla środowiska model uprawy. Po szczegóły zapraszamy do naszego poradnika.

Czym jest płodozmian?

Płodozmian to model uprawy, który zakłada systematyczne następstwo upraw różnych roślin na tym samym polu w kolejnych latach. Innymi słowy: chodzi tutaj o okresową zmianę uprawy, na przykład  przejście od rzepaku do pszenicy czy kukurydzy.

Ma to na celu racjonalne gospodarowanie glebą i przeciwdziałanie jej wyjałowieniu pod wpływem m.in. intensywnego stosowania nawozów mineralnych.

Korzyści z płodozmianu

Płodozmian to preferowany dziś model uprawy, zwłaszcza w krajach stricte rolniczych, jak Polska, w których od lat obserwowana jest stopniowa degradacja gleb uprawnych wskutek ich wyeksploatowania.

Regularna zmiana gatunków roślin uprawnych przynosi szereg korzyści, takich jak:

• Poprawa żyzności gleby – zmiana uprawy zapobiega jednostronnemu wyczerpywaniu składników odżywczych i pozwala ograniczyć nawożenie.
• Ograniczenie chorób i szkodników – przerwy w uprawie roślin podatnych na te same patogeny zmniejszają ryzyko ich występowania.
• Lepsze wykorzystanie składników pokarmowych – w ramach płodozmianu stosuje się zamiennie rośliny o głębokich i płytkich systemach korzeniowych, które wzajemnie się uzupełniają.
• Poprawa struktury gleby – niektóre rośliny, jak strączkowe, wzbogacają glebę w azot i poprawiają jej strukturę, co mogą wykorzystać inne rośliny uprawianie na tym samym stanowisku.

Jak często przeprowadzać płodozmian?

Zaleca się, aby nie uprawiać tej samej rośliny lub roślin z tej samej grupy (np. kapustnych, strączkowych) dłużej niż co 3–4 lata na tym samym polu. Należy również wprowadzać rośliny motylkowe (np. groch, łubin), które wzbogacają glebę w azot, szczególnie potrzebny zbożom.

Planując zmianowanie trzeba brać pod uwagę wymagania glebowe, wilgotność i zapotrzebowanie na składniki odżywcze danej rośliny, co pozwala zoptymalizować wykorzystanie konkretnego stanowiska, przy jednoczesnym ograniczeniu zużycia nawozów sztucznych.